سر آغاز جشن ِ نوروز، روز نخست ماه فروردین (روز اورمزد) است و چون برخلاف سایر جشنها برابری نام ماه و روز را به دوش نمیکشد ، بر سایر جشنهای ایران باستان برتری دارد.
جشن رستاخيز طبيعت و تجديد زندگي است. جشن طبيعت است. عيد نوروز و گرامي بودن آن نزد ايرانيان بسيار قديمي و كهن است.
آنچه به آن جنبهی راز زندگی میبخشد ، آیینهای بسیاری است که روزهای قبل و بعد از آن انجام میگیرد.
در جشن نوروز مردم به هم آب ميپاشيدند و اين سنت از آداب كهن ايراني است و در زمان ساسانيان معمول بوده است و هنوز در ميان ارمنيها و زرتشتيها چنين رسمي باقي است.
روز نخست فروردين نوروز عامه يا نوروز كوچك است. روز ششم فروردين يا خرداد روز از ماه فروردين، تولد زرتشت بوده و در آن روز بسا از حوادث بزرگ روي داده است. در رسالهاي از دوران ساساني موسوم به «روز خرداد - ماه فروردين» آمده اغلب حوادث مهم ملي و ديني ايرانيان در چنين روزي روي داده است.
در قديم در هنگام نوروز و مهرگان نمايندگان ملل تابعه و وزيران و بزرگان كشوري و لشگري و نمايندگان اصناف و غيره هدايايي را طي تشريفات به حضور شاه پيشكش كرده و شاهنشاه خود در اين مراسم حضور مييافت.
به طور كلي كسي روز اول وارد خانه ميشود بايد خوشقدم باشد و بگويد: صد سال به اين سالها برسيد. در صورتي كه خود صاحبخانه خوشقدم باشد، بايد از در خانه بيرون برود و برگردد. هر كسي در اين روز شادي و خرمي بكند تا سال ديگر به او خوش خواهد گذشت.
اما نوروز ، پس از مرگ جمشيد نيز به حيات خود ادامه داد .
در معنا ، نوروز ، از هجمه ها و حمله هاي يونانيان ، اعراب ، تركها ومغول ها جان به در برد . و نوروز ثابت كرد كه مهم ترين جشن فرهنگي ميليون ها ايراني است كه در درون ايران زندگي مي كنند.
(عطا)